Cel i zakres ustawy Prawo łowieckie

Ustawa Prawo łowieckie definiuje łowiectwo jako element ochrony środowiska przyrodniczego, rozumiany jako racjonalna gospodarka populacjami zwierzyny. Prawo to nie traktuje polowania wyłącznie jako aktywności rekreacyjnej, lecz jako działalność mającą na celu utrzymanie równowagi biologicznej w ekosystemach leśnych i polnych.

Ustawa określa następujące obszary regulacji:

  • zasady wykonywania polowania i użytkowania zasobów zwierzyny
  • tworzenie, rejestrację i nadzór nad kołami łowieckimi
  • warunki dzierżawy i zarządzania obwodami łowieckimi
  • ochronę zwierzyny w postaci tzw. okresów ochronnych
  • zasady szkolenia i egzaminowania kandydatów na myśliwych

Informacja: Ustawa była wielokrotnie nowelizowana. Znaczące zmiany wprowadziła nowelizacja z 2018 roku, dotycząca m.in. procedury odwoławczej od planu łowieckiego.

Polski Związek Łowiecki — struktura i zadania

Polski Związek Łowiecki (PZŁ) jest stowarzyszeniem, które na mocy ustawy Prawo łowieckie posiada wyłączne uprawnienia do organizacji polowań i zarządzania obwodami łowieckimi dzierżawionymi od Skarbu Państwa lub prywatnych właścicieli gruntów. Siedziba główna PZŁ mieści się w Warszawie przy ul. Nowy Świat 35.

Struktura PZŁ obejmuje:

  • Naczelną Radę Łowiecką — najwyższy organ uchwałodawczy
  • Zarząd Główny PZŁ — organ wykonawczy
  • 49 zarządów okręgowych rozlokowanych w województwach
  • około 2 700 kół łowieckich na poziomie lokalnym

System obwodów łowieckich w Polsce

Terytorium Polski podzielone jest na obwody łowieckie — jednostki przestrzenne o minimalnej powierzchni 3 000 ha, w granicach których prowadzi się gospodarkę łowiecką. Podział na obwody zatwierdza sejmik województwa, a same obwody dzierżawione są przez koła łowieckie PZŁ lub (w przypadku części leśnych) zarządzane przez Lasy Państwowe.

Dzierżawca obwodu łowieckiego zobowiązany jest do:

  • corocznego opracowania rocznego planu łowieckiego
  • utrzymania infrastruktury łowieckiej (paśniki, lizawki, ambony)
  • prowadzenia ewidencji pozyskanej zwierzyny
  • dokarmiania zwierzyny w okresach niedoboru pokarmu
  • regulacji liczebności drapieżników zgodnie z planem

Uprawnienia do polowania — wymagania i procedura

Prawo do wykonywania polowania w Polsce wymaga spełnienia kilku warunków formalnych. Kandydat musi być członkiem PZŁ, odbyć wymagane szkolenie oraz zdać egzamin przed komisją egzaminacyjną.

Szkolenie kandydatów

Kandydaci odbywają roczne szkolenie w macierzystym kole łowieckim. Program szkolenia określa Zarząd Główny PZŁ i obejmuje sześć obszarów tematycznych: prawo łowieckie, etykę łowiecką, biologię i ekologię zwierząt łownych, strzelectwo myśliwskie, sygnalistykę myśliwską oraz pierwszą pomoc w terenie.

Egzamin i przyjęcie do PZŁ

Po zakończeniu szkolenia kandydat przystępuje do egzaminu przed komisją okręgową lub centralną PZŁ. Egzamin obejmuje część pisemną (test) i część praktyczną (rozpoznanie zwierzyny, strzelectwo). Zdany egzamin i opłacenie składki wpisowej umożliwiają uzyskanie legitymacji myśliwego.

Dokumentacja i plany łowieckie

Koła łowieckie prowadzą obowiązkową dokumentację łowiecką. Roczny plan łowiecki, sporządzany na podstawie inwentaryzacji zwierzyny, zawiera limity pozysku dla poszczególnych gatunków. Plan podlega zatwierdzeniu przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu i jest przedkładany organom PZŁ.

Uwaga: Prowadzenie polowania niezgodnie z rocznym planem łowieckim lub poza sezonem stanowi naruszenie ustawy i podlega sankcjom administracyjnym oraz karnym.

Odpowiedzialność prawna myśliwego

Ustawa Prawo łowieckie i Kodeks karny przewidują sankcje za kłusownictwo, tj. polowanie bez wymaganych uprawnień, poza sezonem lub przy użyciu metod zabronionych. Kara za kłusownictwo wynosi do 5 lat pozbawienia wolności, a sprawy z art. 53 ustawy rozpatrywane są przez sądy powszechne. Dodatkowo sprawca odpowiada cywilnie za szkody wyrządzone faunie łowieckiej.